Przejdź do głównej zawartości

Nieoczywiste piękno

 Niezwykły ślad dawnych czasów na zwyczajnych ulicach miasta


Nie da się ukryć, iż Łódź jako miasto zmienia się od wielu lat, pod względem kreowania nowych przestrzeni. Mimo prężnie rozwijającej i zmieniającej się infrastruktury Łodzi, nadal można spotkać wiele śladów przeszłości, które nie zawsze są dobrze kojarzone, a ich świadomość jest na dość niskim poziomie. Mowa tu o przedwojennych pastorałach, pochodzące z ok. 1919 roku. Nieznane jest bliżej dokładnie, kto odpowiadał za ich produkcję. Na pewno jednak były to słupy typowo "łódzkie". Charakterystycznym ich elementem jest kształtna baza ze zdobieniami. Słupy te, służyły do tworzenia infrastruktury świetlnej głównych w czasach przedwojennych ulic w mieście - na przykład Piotrkowskiej. Pierwotnie pastorały, zawierały na szczycie charakterystyczny "ślimaka", typowego dla tego rodzaju słupów w tamtym okresie. Montaż oprawy oświetleniowej odbywał się wtedy od jej górnej części. W latach PRL, gdy zrezygnowano już z produkcji opraw do zwykłych żarówek, powstał także pewien kłopot natury technicznej. Nowe oprawy (świetlówkowe, rtęciowe czy później nawet sodowe), posiadały miejsce montażu z tyłu, czyli z boku oprawy. Wtedy to właśnie, podjęto się procesów usuwania historycznego zwieńczenia pastorałów, a w ich miejsce - w górnej części słupa - stosowano już proste wysięgniki, prostopadłe do ulicy, znane z dzisiejszych realiów. Słupy zatem przechodziły modyfikacje, jednak ich oryginalna baza pozostała w niezmienionej formie.

 Co ciekawe, pastorały z Piotrkowskiej (al. Mickiewicza-Plac Niepodległości) przetrwały aż do 2008 roku. Nadal jednak, można je zobaczyć w wielu miejscach, choć ich liczba sukcesywnie maleje. Oryginalne pastorały można spotkać w mnogiej liczbie na ulicy Cmentarnej - choć jest to kwestia czasu, gdyż ulica jest obecnie w remoncie. Kolejnym takim miejscem jest ul. Nawrot od strony Kopcińskiego. Pojedyncze sztuki zaś, występują na Placu Niepodległości oraz ulicach Jaracza, Wólczańskiej czy Żeromskiego. 



Charakterystyczna baza przedwojennych łódzkich pastorałów, ulica Cmentarna





Zmodyfikowany, nieoryginalny wysięgnik


Oprawa ELGO OUSd 150 zamontowana na słupie z 1919 roku, ul. Cmentarna przy Legionów


Temat łódzkich słupów, miał również epizodycznie swój powrót na wyremontowane ulice. Tutaj przykładem może być ulica Tuwima (Sienkiewicza-Piotrkowska), gdzie podczas remontu sprzed dekady, usunięto proste słupy stalowe z lat 70. i zamontowano odświeżone, odnowione pastorały z 1919 roku. Taka zmiana nadała estetycznego brzmienia dla całej kompozycji, zwłaszcza iż ulica Tuwima i okolice, to fragment zabytkowej części Łodzi. Do słupów jednak zamontowano, drugi, nieoryginalny wysięgnik, oświetlający chodnik. 


Odrestaurowane pastorały z XX w. na ulicy Tuwima





Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Dworzec Łódź Widzew w blasku LED

      Najbliższa okolica Dworca Łódź Widzew, prezentuje się w nowym świetle! Tym razem, modernizację oświetlenia ulicznego, przeprowadzono na węźle komunikacyjnym, od strony ulicy Maszynowej, nieopodal wejścia głównego do dworca. Zdemontowano około dwudziestoletnie oprawy Philips TrafficVision SGS 305 na lampy sodowe, a w ich miejscu pojawiły się nowoczesne oprawy LED. Nowa aparatura oświetleniowa, zawisła na słupach prawdopodobnie na początku tego miesiąca. Ledowe oprawy, cechuje neutralna biel światła - około 4000K. Dzięki przeprowadzonej wymianie, Widzew zyskał kolejne miejsce z białym, energooszczędnym światłem. Dodatkowo, nowe oprawy na terenie dworca, wyposażone są w specjalne reduktory mocy, co przyniesie dodatkowe oszczędności na kosztach energii elektrycznej.         Nowe oprawy LED na terenie węzła komunikacyjnego dworca Łódź Widzew

Z wizytą na Spartakusa

 Ulica Spartakusa położona jest na peryferiach Łodzi, na osiedlu Sikawa. To spokojne osiedle we wschodniej części miasta, złożone przede wszystkim z zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Od ubiegłego roku, ulica Spartakusa na niemal całej jej długości objęta jest modernizacją. Projekt zakłada przekształcenie dotychczas gruntowej drogi, w ulicę z chodnikami oraz jezdnią z prawdziwego zdarzenia. Oprócz nowej jakości nawierzchni oraz ciągu pieszego, nowość stanowi także oświetlenie. W ramach prac modernizacyjnych, powstały nowe latarnie, będące własnością stricte miasta. Po północnej stronie ulicy, zbudowano nowe słupy wraz z oświetleniem LED. Tym samym, wkrótce usunięte zostaną oprawy stanowiące majątek grupy PGE. Dotychczasowe oświetlenie Spartakusa tworzyły oprawy Philips AluRoad SRP222 do lamp sodowych 70W. Oprawy z serii AluRoad pojawiły się na Sikawie na przełomie 2013 i 2014 roku. Były dostarczone do spółki PGE, w ramach programu modernizacji oświetlenia Łodzi, celem demontażu...

Pomorska z nowym oświetleniem LED

Pomorska to najdłuższa ulica w mieście, a jej układ systemu oświetlenia zmienia się z coraz to kolejnymi fragmentami ulicy. Mimo, że jeden z ostatnich postów na blogu, poruszał temat Pomorskiej, to warty odnotowania jest również odcinek w obrębie kampusu Uniwersytetu Łódzkiego. Już wiosną tego roku, na odcinku od ronda Solidarności do ulicy Lumumby, zainstalowane zostały nowe słupy trakcyjne. W tym tygodniu zawisły już częściowo na nich nowe oprawy. Są to modele typu Urbino, polskiego producenta LUG. Nowe oprawy wykonane są w technologii LED o barwie neutralnej, około 4000K. Tym samym, na skutek postępujących prac związanych z montażem nowego oświetlenia, usuwane są stare słupy trakcyjno-oświetleniowe z oprawami Elgo Strada OUS-400, pamiętające jeszcze koniec lat 90. XX wieku. Nowe oświetlenie jest przede wszystkim energooszczędne, zaś nowe słupy z pewnością poprawią kwestie estetyki ulicy.  Stare i nowe - nowoczesne oświetlenie LED, polskiego producenta LUG, na tle dawnych słupów....